Grzechy przeciw Duchowi Świętemu

katecheza została poprawiona i uzupełniona 25 lutego 2010 r. !!!

Ks. Wacław Pelczar                                                                          
Liceum Ogólnokształcące                                                                      
im. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu
Klasa  I  L.O.;    28.11.2006 r.

 

KATECHEZA
Temat: Grzechy przeciw Duchowi Świętemu.


Wiodące cele katechetyczne:
Poznanie katalogu grzechów zamykających drogę do zbawienia.
Unikanie grzechów odrzucających Boga.

Szczegółowe cele operacyjne
Wiedza:
Uczeń wie czym jest grzech i jaki jest jego skutek;
Uczeń rozumie różnicę, która istnieje pomiędzy grzechem ciężkim a lekkim;         
Uczeń zna grzechy przeciw Duchowi Świętemu;
Uczeń rozumie, które grzechy nie mogą być odpuszczone.        
Umiejętności:
Uczeń potrafi wyjaśnić, dlaczego bogacz z przypowieści Jezusa ( Łk 16,19-31 ) nie mógł skorzystać z miłosierdzia Bożego;
Uczeń zna  słowa Jezusa z Ewangelii: Mt 12,31-37; Mk 3,28-29 i Łk 12,10;
Uczeń potrafi wyjaśnić znaczenie każdego grzechu przeciw Duchowi Świętemu;
Uczeń potrafi wyjaśnić, dlaczego grzechy przeciw Duchowi Świętemu zamykają drogę do zbawienia.
Postawy:
Uczeń  przyjmuje postawę unikania pokus do popełniania grzechów;
Uczeń wyraża pragnienie pogłębiania swojej wiary i wystrzegania się grze¬chów ciężkich;
Uczeń przyjmuje prawdę o istnieniu piekła ( wiecznego potępienia );
Uczeń zawierza siebie miłosierdziu Bożemu.

Metody i formy pracy: burza mózgów, pogadanka, indywidualna i grupowa praca z tekstem biblijnym, analiza tekstu biblijnego.
Środki dydaktyczne: Pismo św., Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 1864), katalog grzechów przeciw Duchowi Świętemu.

I
WPROWADZENIE

 

Modlitwa na rozpoczęcie:
Duchu Święty, który oświecasz serca i umysły nasze, dodaj nam ochoty i zdolności, aby ta nauka była dla nas pożytkiem doczesnym i wiecznym. Amen.

Przypomnienie wiadomości o grzechu:
Katecheta rozpoczyna zajęcia od przypomnienia podstawowych wiadomości o grzechu i jego skutkach. Zadaje uczniom pytania:
-  Co to jest grzech?  Spodziewane odpowiedzi uczniów:
To obraza Pana Boga; niewdzięczność wobec dobrego Stwórcy; odwrócenie się od Boga itp.
K: - Co odróżnia grzech ciężki od grzechów lekkich?
Grzech ciężki – to świadome i dobrowolne przekroczenie przykazań Bożych w rzeczy bardzo ważnej. Tracimy łaskę uświęcającą i odrzucamy miłość Boga,
Grzech lekki – to nieświadome lub niedobrowolne przekroczenie przykazania Bożego. Nie tracimy łaski uświęcającej i możemy przystępować do Komunii świętej.
K: - W jaki sposób możemy odzyskać łaskę i miłość Boga?
Przez szczere nawrócenie się i przystąpienie do sakramentu pokuty odradzamy się do nowego życia odzyskując miłość i łaską Boga.

II
PODANIE TREŚCI

A/.
 

Katecheta  prosi o przeczytanie fragmentu z Ewangelii: Łk 16,19-31.
K. zadaje uczniom pytania wprowadzając metodę „burzy mózgów”(propozycje uczniów zapisywane są na tablicy.):
K: - Dlaczego bogacz nie mógł skorzystać z Bożego miłosierdzia? Jak była tego przyczyna?
Odp.: ponieważ codziennie się bawił. Jego życie polegało na ciągłych zabawach, hulankach. W tej przypowieści nie ma wzmianki o jego pracy i trudach, więc możemy wnioskować, iż są dwie najważniejsze przyczyny potępienia bogacza:
- rozrywkowy tryb życia,
- brak wrażliwości na biednych i potrzebujących.
K: Istnieje przyczyna, z powodu której, bogacz zamknął swoje serce na Boże miłosierdzie.
Zastanówcie się teraz i spróbujcie ją określić ( zapewne pojawią się różne propozycje uczniów, dlatego trzeba zwrócić uwagę na ostatnie słowa przypowieści - Łk 16,31:     „Odpowiedział mu: Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, nie uwierzą.” ).
Przyczyną jest – brak wiary, nieposłuszeństwo wobec Bożych przykazań, zatwardziałość  i świadome trwanie w grzechach, brak miłosierdzia wobec najbiedniejszych itp.
Komentarz Katechety.
Teraz już wiemy jakie są przyczyny i skutki potępienia wiecznego bogacza. Nadszedł czas, abyśmy zastanowimy się nad naszym życiem. Musimy zwrócić uwagę na istniejące przeszkody do osiągnięcia zbawienia oraz szanse dzięki którym osiągniemy życie wieczne.  Nasze rozważania dotyczyć będą grzechów najcięższych, takich, które zamykają drogę do zbawienia. Nazywamy je  często grzechami przeciwko Duchowi Świętemu.

B/.
 

Katecheta dzieli uczniów na małe grupki i rozdaje teksty do analizy: Mt 12,31-37;  Mk 3,28-29  i  Łk 12,10 ( Załącznik nr 1 ).
Następnie zadaje pytanie - Które grzechy będą odpuszczone, a które nie ?
Odpowiedź:

- Wszystkie grzechy, które ludzie popełniają będą odpuszczone oprócz grzechów przeciw Duchowi Świętemu.
Katecheta  podaje uczniom katechizmowy katalog grzechów przeciwko Duchowi Świętemu dzieląc ich na sześć grup. Każda grupa otrzymuje nazwę jednego grzechu ( karta pracy ucznia – Załącznik nr 2 )
Katalog grzechów przeciwko Duchowi Świętemu:
1. Zuchwale grzeszyć w nadziei miłosierdzia Bożego.
2. Rozpaczać lub wątpić o łasce Bożej.
3. Sprzeciwiać się uznanej prawdzie chrześcijańskiej.
4. Zazdrościć albo nie życzyć bliźniemu łaski Bożej.
5. Opierać się natchnieniom Bożym.
6. Umyślnie zaniedbywać pokutę aż do śmierci.

Zadaniem uczniów jest odpowiedzieć na pytania: jak należy rozumieć znaczenie grzechu, z jakimi czynami się kojarzy i jakie są jego skutki? Uczniowie zapisują swoje propozycje na karcie pracy ( praca trwa ok. 10 min. ). Po dokonaniu interpretacji grzechów, każda grupa podaje swoje propozycje na forum klasy.   

III
ROZWINIĘCIE TREŚCI

  A/.

Katecheta podsumowuje prace każdej z grup prezentując przygotowane teksty na temat każdego grzechu. Grupy uczniów  porównają  swoje wypowiedzi z właściwą interpretacją ( załącznik nr 3).
Katecheta podsumowuje dotychczasowa pracę uczniów i zadaje im pytanie ( pogadanka )
K: Dlaczego miłosierdzie Boże jest wobec tych grzechów bezsilne?
Proponowane odpowiedzi:
- człowiek świadomie odrzuca miłosierdzie i miłość Boga;
- brak zaufania Bogu;
- brak zawierzenia Bogu;
- brak wiary w potęgę Boga, który może nas zbawić;
- lekceważenie Boga i Jego przykazań;
- lekceważenie pokuty.
K: Co jest przyczyną takiego stanu rzeczy?
- przyczyna tkwi w człowieku, gdyż nie chce nawrócenia lub odrzuca świadomie Boga i Jego miłosierdzie albo sam chce się zbawić bez pomocy i ingerencji Jezusa.

B/.
 

Katecheta inicjuje rozmowę stawiając pytanie: Czy istnieje jakakolwiek szansa na odzyskanie Bożego miłosierdzia mimo, iż mam świadomość popełnienia grzechu przeciw Duchowi Świętemu? ( burza mózgów );
K: oczekuje odpowiedzi uczniów, a potem proponuje odczytanie słów Jana Pawła II.
Odpowiedź znajdziemy w nauczaniu Jana Pawła II w Encyklice „DOMINUM ET VIVIFICANTEM” - O Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata – nr 46 ( załącznik nr 4):
„…Kto zatem odrzuca Ducha i Krew, pozostaje w „martwych uczynkach”, w grzechu. Bluźnierstwo przeciw Duchowi Świętemu polega więc w konsekwencji na radykalnej odmowie przyjęcia tego odpuszczenia, którego wewnętrznym szafarzem jest Duch Święty, a które zakłada całą prawdę nawrócenia, dokonanego przezeń w sumieniu. Jeśli Chrystus mówi, że bluźnierstwo przeciw Duchowi Świętemu nie może być odpuszczone ani w tym, ani w przyszłym życiu, to owo „nie-odpuszczenie” związane jest przyczynowo z „nie-pokutą” — to znaczy z radykalną odmową nawrócenia się. Ta zaś oznacza odmowę sięgnięcia do źródeł Odkupienia, które „zawsze” pozostają otwarte w ekonomii zbawienia, w której wypełnia się posłannictwo Ducha Świętego…”
Wnioski dla nas
Grzechy te nie będą odpuszczone:
- gdy radykalnie odrzucimy Boże miłosierdzie,
- gdy będziemy odrzucać pokutę i nawrócenie.

IV
ZASTOSOWANIE  W ŻYCIU

 

Na zakończenie zajęć Katecheta zadaje pytania do osobistego przemyślenia.
- Co prowadzi nas do takich grzechów?
- Czy lękam się tych grzechów ?
- Jakie są możliwości poprawy?

Notatka do zeszytu:
a/. Katalog grzechów przeciw Duchowi Świętemu;
b/. Słowa z Katechizmu ( KKK 1864 ):
„Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone ludziom, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie będą odpuszczone" (Mt 12,31). Miłosierdzie Boże nie zna granic, lecz ten, kto świadomie odrzuca przyjęcie ze skruchą miłosierdzia Bożego, odrzuca przebaczenie swoich grzechów i zbawienie darowane przez Ducha Świętego . Taka zatwardziałość może prowadzić do ostatecznego braku pokuty i do wiecznej zguby.”

Modlitwa na zakończenie:
Duchu święty, Przyjacielu mej duszy, Ty znasz moje zniewolenie, Ty widzisz moją bezradność. Uczyń we mnie to, co ja sam uczynić nie potrafię. Ty jesteś moim Uświęcicielem, moją mocą i siłą, o Boże, Duchu Święty - zaradź mojej nędzy. Tobie powierzam to wszystko. Daj mi siły, abym wystarczająco pracował z Twoją łaską. Sprawiaj nieustannie to, abym był zawsze Twoją świątynią. Amen.

 

 


Załączniki do katechezy:
Załącznik nr 1

Mt: „Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone ludziom, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi nie będzie odpuszczone. Jeśli ktoś powie słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie mu odpuszczone, lecz jeśli powie przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczone ani w tym wieku, ani w przyszłym” (Mt 12, 31 n.).


Mk: „Wszystkie grzechy i bluźnierstwa, których by się ludzie dopuścili, będą im odpuszczone. Kto by jednak zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nigdy nie otrzyma odpuszczenia, lecz winien jest grzechu wiecznego” (Mk 3, 28 n.).


Łk: „Każdemu, kto mówi jakieś słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie przebaczone, lecz temu, kto bluźni przeciw Duchowi Świętemu, nie będzie przebaczone” (Łk 12, 10).


Załącznik nr 2
( karta pracy ucznia )


Grupa 1. Zuchwale grzeszyć w nadziei miłosierdzia Bożego.
- jakie jest znaczenie tego grzechu ?
- z jaka postawą człowieka się kojarzy?
- jakie są jego skutki ?
Odpowiedzi:



Grupa 2. Rozpaczać lub wątpić o łasce Bożej.

- jakie jest znaczenie tego grzechu ?
- z jaka postawą człowieka się kojarzy?
- jakie są jego skutki ?
Odpowiedzi:



Grupa 3. Sprzeciwiać się uznanej prawdzie chrześcijańskiej.

- jakie jest znaczenie tego grzechu ?
- z jaka postawą człowieka się kojarzy?
- jakie są jego skutki ?
Odpowiedzi:



Grupa 4. Zazdrościć albo nie życzyć bliźniemu łaski Bożej.

- jakie jest znaczenie tego grzechu ?
- z jaka postawą człowieka się kojarzy?
- jakie są jego skutki ?
Odpowiedzi:



Grupa 5. Opierać się natchnieniom Bożym.
- jakie jest znaczenie tego grzechu ?
- z jaka postawą człowieka się kojarzy?
- jakie są jego skutki ?
Odpowiedzi:



Grupa 6. Umyślnie zaniedbywać pokutę aż do śmierci.
- jakie jest znaczenie tego grzechu ?
- z jaka postawą człowieka się kojarzy?
- jakie są jego skutki ?
Odpowiedzi:



Załącznik nr 3
GRZECHY PRZECIW DUCHOWI ŚWIĘTEMU
 

1.  Grzeszyć zuchwale, w nadziei Miłosierdzia Bożego, tzn. grzeszyć świadomie i dobrowolnie wmawiając sobie, że Bóg jest miłosierny, więc zawsze mi przebaczy. Po co podejmować postanowienie poprawy, skoro pójdę do spowiedzi a ksiądz znowu udzieli mi rozgrzeszenia. To grzech zarozumialstwa, zuchwalstwa i pychy.
2.  Rozpaczać albo wątpić o łasce Bożej, tzn. wmawiać sobie, że „Bóg mi nigdy nie przebaczy tego grzechu”, nie mam żadnych szans na zbawienie, moje grzechy są przerażające, zapewne Bóg mnie odrzuci, albo że nie chce mnie już widzieć itp. Grzech rozpaczy i zwątpienia w potęgę Boga. To odrzucenie miłości Boga.
3. Sprzeciwiać się uznanej prawdzie chrześcijańskiej, to świadome odrzucanie nauczania Pisma świętego i nauczania Kościoła. Buntowanie się przeciw Ewangelii Jezusa i przykazaniom. To lekceważenie dogmatów wiary.  Grzech sprzeciwu.
4. Bliźniemu łaski Bożej nie życzyć lub jej zazdrościć. Przykład – Kain zazdrościł łaski Bożej otrzymywanej przez Abla. Trwał świadomie w grzechach i nie chciał nawrócenia ze złej drogi, dlatego nie mógł znieść faktu, że Bóg miłował jego brata. Istnieje też zazdrość o to, że Bóg bardziej obdarza łaskami innych a nie mnie, mimo iż trwam w czystości serca. Grzech pretensjonalności i zazdrości.
5. Mieć zatwardziałe serce przeciwko zbawiennym natchnieniom.
Przykład – arcykapłani i faryzeusze widzieli znaki i cuda Jezusa, a nie chcieli Mu uwierzyć. Serca ich były uparte. Wielu z nas dostrzega działanie Boga w naszym życiu, lecz zamykamy się  na prawdę o tym, iż Bóg nas kocha i pragnie nas zbawić. Wielu także odrzuca dobre natchnienia, które przyciągają do dobrych uczynków. Grzech odrzucenia i zatwardziałości.
6. Umyślnie zaniedbywać pokutę aż do śmierci. To świadome i dobrowolne odkładanie pokuty i nawrócenia aż do ostatniej chwili „jeszcze mam czas, zdążę przed śmiercią, Kościół jest dla starych babek itp”. Są też tacy, którzy nie chcą pokutować za swoje grzechy i nie spowiadają się, uznając iż nic im to nie da,  lub uznając to za stratę czasu. Grzech zaniedbania i świadomego trwania w grzechach.

Załącznik nr 4
ENCYKLIKA DOMINUM ET VIVIFICANTEM
„O Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata” Jan Paweł II
Część II
Duch, który przekonywa świat o grzechu
6. Grzech przeciw Duchowi Świętemu

46. Na tle wszystkiego, co dotąd zostało powiedziane, stają się bardziej zrozumiałe jeszcze inne wstrząsające słowa, jakie Chrystus wypowiedział. Można by je nazwać słowami o „nieprzebaczeniu”. Zostały one zapisane przez wszystkich Synoptyków, pozostają w związku ze szczególnym grzechem, który Ewangeliści nazywają „bluźnierstwem przeciw Duchowi Świętemu”. Oto ich zapis w troistym brzmieniu:
Mateusz: „Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone ludziom, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi nie będzie odpuszczone. Jeśli ktoś powie słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie mu odpuszczone, lecz jeśli powie przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczone ani w tym wieku, ani w przyszłym” (Mt 12, 31 n.).
Marek: „Wszystkie grzechy i bluźnierstwa, których by się ludzie dopuścili, będą im odpuszczone. Kto by jednak zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nigdy nie otrzyma odpuszczenia, lecz winien jest grzechu wiecznego” (Mk 3, 28 n.).
Łukasz: „Każdemu, kto mówi jakieś słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie przebaczone, lecz temu, kto bluźni przeciw Duchowi Świętemu, nie będzie przebaczone” (Łk 12, 10).
Dlaczego bluźnierstwo przeciw Duchowi Świętemu jest nieodpuszczalne? Jak rozumieć owo bluźnierstwo? Odpowiada św. Tomasz z Akwinu, że chodzi tu o grzech „nieodpuszczalny z samej swojej natury, gdyż wyklucza to, czym dokonuje się odpuszczenie grzechów”.
Wedle takiej egzegezy bluźnierstwo nie polega na słownym znieważeniu Ducha Świętego; polega natomiast na odmowie przyjęcia tego zbawienia, jakie Bóg ofiaruje człowiekowi przez Ducha Świętego, działającego w mocy Chrystusowej ofiary Krzyża. Jeśli człowiek nie przyjmuje owego „przekonywania o grzechu”, które pochodzi od Ducha Świętego i które ma charakter zbawczy, to zarazem odrzuca „przyjście” Pocieszyciela — to „przyjście”, jakie dokonało się w tajemnicy paschalnej, a które zespolone jest z odkupieńczą mocą Krwi Chrystusa: Krwi, która „oczyszcza sumienia z martwych uczynków”. Wiemy, że owocem takiego właśnie oczyszczenia jest odpuszczenie grzechów.  Kto zatem odrzuca Ducha i Krew, pozostaje w „martwych uczynkach”, w grzechu. Bluźnierstwo przeciw Duchowi Świętemu polega więc w konsekwencji na radykalnej odmowie przyjęcia tego odpuszczenia, którego wewnętrznym szafarzem jest Duch Święty, a które zakłada całą prawdę nawrócenia, dokonanego przezeń w sumieniu. Jeśli Chrystus mówi, że bluźnierstwo przeciw Duchowi Świętemu nie może być odpuszczone ani w tym, ani w przyszłym życiu, to owo „nie-odpuszczenie” związane jest przyczynowo z „nie-pokutą” — to znaczy z radykalną odmową nawrócenia się. Ta zaś oznacza odmowę sięgnięcia do źródeł Odkupienia, które „zawsze” pozostają otwarte w ekonomii zbawienia, w której wypełnia się posłannictwo Ducha Świętego. Paraklet ma nieskończoną moc czerpania z tych źródeł: „z mojego weźmie” — powiedział Jezus. W ten sposób dopełnia On w ludzkich duszach dzieła Odkupienia dokonanego przez Chrystusa, rozdzielając jego owoce. „Bluźnierstwo” przeciw Duchowi Świętemu jest grzechem popełnionym przez człowieka, który broni rzekomego „prawa” do trwania w złu, we wszystkich innych grzechach, i który w ten sposób odrzuca Odkupienie. Człowiek pozostaje zamknięty w grzechu, uniemożliwiając ze swej strony nawrócenie — a więc i odpuszczenie grzechów, które uważa za jakby nieistotne i nieważne w swoim życiu. Jest to stan duchowego upadku, gdyż bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie pozwala człowiekowi wyjść z samo zamknięcia i otworzyć się w kierunku Boskich źródeł oczyszczenia sumień i odpuszczenia grzechów.


Załącznik nr 5

KKK 1864 "Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone ludziom, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie będą odpuszczone" (Mt 12,31). Miłosierdzie Boże nie zna granic, lecz ten, kto świadomie odrzuca przyjęcie ze skruchą miłosierdzia Bożego, odrzuca przebaczenie swoich grzechów i zbawienie darowane przez Ducha Świętego . Taka zatwardziałość może prowadzić do ostatecznego braku pokuty i do wiecznej zguby.


 

Wyszukiwarka katolicka

Aktualny czas

Wydarzenia dzisiejsze i zbliżające się

Brak wydarzeń

Kalendarz

previous month Grudzień 2014 next month
N P W Ś C P S
week 49 1 2 3 4 5 6
week 50 7 8 9 10 11 12 13
week 51 14 15 16 17 18 19 20
week 52 21 22 23 24 25 26 27
week 1 28 29 30 31